Kan ik mijn halogeendimmer gebruiken bij LED?
Kort antwoord: soms wel, vaak niet. Een halogeendimmer werkt in ruwweg de helft van de gevallen redelijk op LED. In de andere helft krijg je flikkeren, brommen, een klein dimbereik of lampen die helemaal niet aangaan. De oorzaak is bijna altijd hetzelfde: een halogeendimmer is gebouwd voor tientallen watts, terwijl LED lampen maar een paar watt vragen. Voor een rustig en volledig dimbereik heb je een echte LED dimmer nodig.
Waarom een halogeendimmer vaak niet werkt bij LED
Er zijn twee technische redenen.
1. De minimale belasting. Op vrijwel elke halogeendimmer staat een bereik, bijvoorbeeld 40 tot 300 watt, 50 tot 250 watt of 60 tot 600 watt. Dat eerste getal is een ondergrens: er moet minimaal zoveel vermogen op aangesloten zijn om te kunnen dimmen. Vervang je vijf halogeenspots van 35 watt (175 watt totaal) door vijf LED spots van 5 watt, dan zit je nog op 25 watt. Dat is te weinig, en dan gaat de dimmer flikkeren of schakelt hij onregelmatig.
2. De dimtechniek. Klassieke halogeendimmers werken met een spoel en fase-aansnijding. Dat past bij een gloeidraad, maar niet bij de elektronica in een LED lamp. Het verschil tussen de twee technieken leggen we uit in fase-afsnijding of fase-aansnijding. Kort gezegd: de meeste LED lampen willen fase-afsnijding, of een universele dimmer die beide standen aankan.
Herken je dit? Dan past de dimmer niet
- De lampen flikkeren of knipperen, vooral in het onderste deel van het dimbereik.
- Je kunt maar een klein stukje dimmen: tussen ongeveer 70 en 100 procent gebeurt er iets, daaronder springt het licht uit.
- De lampen blijven zwak nagloeien als de dimmer uit staat.
- De dimmer of de lampen brommen of zoemen hoorbaar.
- De lampen slaan pas aan als je de knop een flink stuk opendraait.
- De dimmer wordt warm. Bij een spoeldimmer verdwijnt het bespaarde vermogen namelijk als warmte in de dimmer zelf.
Twijfel je welke verlichting bij jouw ruimte past?
Onze lichtspecialisten stellen gratis en vrijblijvend een lichtplan voor je op.
Wanneer werkt een halogeendimmer wel bij LED?
De kans is redelijk als aan deze punten wordt voldaan:
- De dimmer is een elektronische dimmer, geen zware spoeldimmer (spoeldimmers zijn zwaar en warm).
- Het totale vermogen van je LED lampen zit boven de minimale belasting van de dimmer.
- De lampen zijn expliciet dimbare LED lampen. Niet-dimbare LED lampen gaan altijd stuk of flikkeren op een dimmer.
- Alle lampen op de dimmer zijn van hetzelfde type en merk. Mengen van typen geeft vaak problemen.
Ook dan geldt: het kan werken, maar je haalt zelden het volledige dimbereik van 1 tot 100 procent dat je met een LED dimmer wel krijgt.
Halogeendimmer vervangen door een LED dimmer
Het vervangen zelf is eenvoudig, want je gebruikt dezelfde inbouwdoos en dezelfde bedrading.
- Haal de groep spanningsloos in de meterkast en controleer met een spanningszoeker.
- Haal de bedieningsknop en het afdekraam van de oude dimmer af en schroef de sokkel los.
- Noteer welke draad waar zat. Bij een standaardschakeling is dat fase in en fase naar de lamp. Bij een hotelschakeling zitten er correspondentiedraden op.
- Tel het totale wattage van de lampen die op deze dimmer zitten en kies een LED dimmer waarvan het bereik daar ruim omheen valt.
- Sluit de nieuwe LED dimmer aan, zet hem zo nodig in de juiste stand (fase-afsnijding of aansnijding) en monteer het afdekraam.
Twijfel je over de bedrading of over een hotelschakeling? Laat het dan door een installateur doen.
Welke LED dimmer kies je?
| Situatie | Type dimmer |
|---|---|
| Vaste dimmer in de wand, bestaande inbouwdoos | Muurdimmer |
| Staande lamp of vloerlamp met snoer | Vloer- of snoerdimmer |
| Bedienen via app, spraak of afstandsbediening | Slimme dimmer |
| Bestaande schakelaar behouden, dimmen achter de plaat | Losse dimmermodule |
Alle uitvoeringen vind je bij elkaar in het overzicht met LED dimmers. Wil je dat de dimmer ook qua uiterlijk klopt met de rest van je schakelaars en stopcontacten, kijk dan bij schakelmateriaal.
Wat zijn de voordelen van een LED dimmer?
- Werkt vanaf een laag vermogen, dus ook met twee of drie LED spots op één dimmer.
- Volledig dimbereik, van bijna uit tot vol licht, zonder sprongen.
- Geen warmteverlies zoals bij een spoeldimmer, dus je bespaart daadwerkelijk stroom als je dimt.
- Rustig licht, zonder flikkeren of brommen.
- Langere levensduur van de lampen, omdat ze niet continu een verkeerd dimsignaal krijgen.
Hoeveel LED lampen kun je op één dimmer aansluiten?
Reken met het werkelijke vermogen van de lampen, dus niet met de vervangingswaarde die soms op de verpakking staat. Tien LED spots van 5 watt is 50 watt. Blijf met dat totaal binnen het bereik dat op de LED dimmer staat, en houd wat marge aan de bovenkant aan. Zit je onder de ondergrens, dan krijg je hetzelfde flikkerprobleem als met een halogeendimmer.
Blijft het flikkeren na het vervangen?
Dan speelt er meestal iets anders mee, zoals lekspanning in de leiding. Een LED dimstabilisator die je parallel over de verlichting plaatst, haalt die restspanning weg en maakt het dimmen stabiel. Meer hierover lees je in waarom brandt mijn LED lamp zwak terwijl de lamp uit staat.
Overstappen van halogeen naar LED in huis?
Ga je in één keer het hele huis om, dan is het slim om lampen, dimmers en schakeling in samenhang te kiezen. Onze lichtspecialisten stellen kosteloos een plan op per ruimte, inclusief de juiste dimmer bij de gekozen lampen.
Vraag gratis een lichtplan aan
Veelgestelde vragen over halogeendimmers en LED
Kan een halogeendimmer LED lampen dimmen?
In ongeveer de helft van de gevallen wel, maar zelden over het volledige bereik. De minimale belasting van de dimmer en de dimtechniek passen meestal niet bij het lage vermogen van LED.
Gaat mijn LED lamp kapot van een halogeendimmer?
Direct stuk gaan is zeldzaam, maar continu flikkeren belast de elektronica in de lamp wel. Daardoor gaat de lamp korter mee dan wanneer je een geschikte LED dimmer gebruikt.
Mag ik niet-dimbare LED lampen op een dimmer zetten?
Nee. Niet-dimbare LED lampen horen niet op een dimmer. Ze flikkeren, branden niet goed of raken beschadigd. Kies altijd expliciet dimbare LED lampen.
Is een halogeendimmer vervangen door een LED dimmer moeilijk?
Nee. Je gebruikt dezelfde inbouwdoos en dezelfde draden. Wel eerst de groep spanningsloos maken, en bij een hotelschakeling of twijfel over de bedrading een installateur inschakelen.
Waarom flikkeren mijn LED lampen alleen laag gedimd?
Omdat je dan onder de minimale belasting van de dimmer zakt. Een LED dimmer die vanaf een laag vermogen werkt, lost dit op. Blijft het flikkeren, dan speelt er waarschijnlijk lekspanning mee.
Wat is het verschil tussen fase-aansnijding en fase-afsnijding?
Het zijn twee manieren om de sinus van de netspanning te knippen. Halogeendimmers gebruiken meestal aansnijding, de meeste LED lampen willen afsnijding. Een universele LED dimmer kan beide en is daardoor de veiligste keuze.
