Waarom brandt mijn LED lamp zwak terwijl de lamp uit staat?
Kort antwoord: brandt jouw LED lamp zwak terwijl de schakelaar uit staat? Dan loopt er een kleine restspanning door de leiding: lekspanning. Een LED lamp heeft zó weinig stroom nodig dat dit beetje spanning al genoeg is om hem zachtjes te laten nagloeien. Het is niet gevaarlijk en kost vrijwel geen stroom, maar het is wel irritant. In de meeste woningen los je het binnen tien minuten op met een LED dimstabilisator.
Is het gevaarlijk als je LED verlichting zwak blijft branden?
Dit is verreweg de meest gestelde vraag, dus laten we die meteen beantwoorden: nee, een LED lamp die zwak nagloeit is niet gevaarlijk. Er is geen sprake van kortsluiting, brandgevaar of een defecte installatie. Het gaat om een restspanning van doorgaans minder dan 1 watt. Dat is te weinig om warmte of schade te veroorzaken.
Er zijn wel twee dingen om op te letten:
- Gaat het nagloeien gepaard met knetteren, een brandlucht of een warme schakelaar? Dan is er wél iets aan de hand met de bedrading. Schakel de groep uit en bel een installateur.
- Blijft de lamp fel branden in plaats van zwak nagloeien? Dan is de schakelaar of de bedrading verkeerd aangesloten. Dat is een ander probleem dan lekspanning.
In alle andere gevallen is nagloeien puur een comfortprobleem: je slaapkamer of gang is nooit helemaal donker. En dat is prima op te lossen.
Kost een zwak brandende LED lamp stroom?
Nauwelijks. De lekspanning die je LED lamp laat nagloeien ligt meestal rond 0,1 tot 1 watt. Zelfs als zo’n lamp het hele jaar 24 uur per dag nagloeit, praat je over ongeveer 1 tot 9 kWh per jaar, ofwel een paar euro. Je hoeft dit dus niet op te lossen om je energierekening te verlagen; je lost het op omdat je verlichting uit hoort te zijn als je hem uitschakelt.
Twijfel je welke verlichting bij jouw ruimte past?
Onze lichtspecialisten stellen gratis en vrijblijvend een lichtplan voor je op.
Oorzaak 1: lekstroom via transformatoren en condensatoren
In veel apparaten zitten transformatoren en/of condensatoren. Daar ontstaan kleinere lekstromen, en dat is vrijwel niet te voorkomen. Hierdoor gaan jouw LED lampen zwak branden. Lekstroom is geen vreemde term voor de Nederlandse huizenmarkt: heel veel woningen hebben ermee te maken. Het probleem werd alleen pas zichtbaar met de komst van LED verlichting. Halogeen zat namelijk veel hoger in het wattage, waardoor een lek van circa 1 watt geen enkel verschil maakte.
Je kunt dit voorkomen door niet alleen de fase, maar ook de nuldraad te schakelen. Daarvoor gebruik je een tweepolige schakelaar. Nadeel: er moet dan wél een nuldraad (blauw in het schema) aanwezig zijn bij de schakelaar. Bij een enkelpolige schakelaar is alleen een fasedraad nodig, dus in de meeste gevallen moet je een extra nuldraad doortrekken vanuit een contactdoos. En eerlijk is eerlijk: ook een tweepolige schakelaar is niet altijd de oplossing, want er is nog een tweede oorzaak.
Oorzaak 2: inductieve spanning in de bekabeling
Dit probleem speelt vooral bij volle leidingen of lange stukken installatiedraad. De fasedraad en nuldraad liggen dan zo dicht bij elkaar dat ze onderling een geringe inductieve spanning opwekken. In gewone taal: de bekabeling zelf wekt lekspanning op.
Het gaat hierbij níet om een foutieve aansluiting of een defect in de LED verlichting. Het is een normale eigenschap van elektrische wisselspanning. Zelfs wanneer de betreffende bekabeling is uitgeschakeld, kan die alsnog inductiespanning overdragen. Daarom kun je ook mét een uitgeschakelde tweepolige schakelaar nog steeds LED lampen hebben die zwak branden. De reden: LED lampen hebben zó weinig stroom nodig dat dat kleine beetje inductiespanning al genoeg is.
Oorzaak 3: een dimmer die niet bij je LED lamp past
Staat de lamp op een dimmer? Dan is dat vaak de boosdoener. Veel woningen hebben nog een oude halogeendimmer hangen, en die heeft een minimale belasting nodig van bijvoorbeeld 40 watt. Drie LED spots van 5 watt halen die belasting bij lange na niet, met nagloeien, flikkeren of knipperen tot gevolg.
Lees hierover ook: kan ik mijn halogeendimmer gebruiken bij LED? Kort samengevat is het antwoord meestal nee. Een moderne LED dimmer of muurdimmer werkt vanaf ongeveer 1 watt en is speciaal afgestemd op de lage wattages van LED.
Oorzaak 4: een schakelaar met controlelampje of sensor
Zit er een verlicht controlelampje in je schakelaar, of hangt er een bewegingsmelder, tijdschakelaar of slimme module in de groep? Die componenten hebben zelf een minieme stroom nodig om te blijven werken. Die stroom loopt via je LED lamp naar de nuldraad, en dat is precies genoeg om hem te laten nagloeien. Herken je dit? Vervang de schakelaar door een uitvoering zonder controlelampje, of pas de dimstabilisator hieronder toe.
In 4 stappen zelf de oorzaak vaststellen
- Draai de lamp los en wacht. Gloeit een andere lamp in dezelfde groep óók na? Dan zit het in de bekabeling of de schakelaar, niet in de lamp.
- Kijk naar de schakelaar. Controlelampje, dimmer, sensor of tijdschakelaar aanwezig? Dan heb je waarschijnlijk oorzaak 3 of 4 te pakken.
- Test met één lamp. Draai alle lampen op de groep los behalve één. Blijft die ene nagloeien, dan is het lekspanning en geen onderlinge belasting.
- Zet er een dimstabilisator op. In verreweg de meeste woningen is dit direct de oplossing, ongeacht welke van de vier oorzaken het is.
De oplossing: LED dimstabilisator universeel
Om het nagloeien en flikkeren van uitgeschakelde LED lampen te verhelpen, gebruik je een dimstabilisator. Die werkt zowel wanneer de lampen op een dimmer zitten als bij een gewone schakelaar. Met behulp van deze LED dimstabilisator universeel verhelp je het onrustige gedrag van de lamp.
De stabilisator plaats je parallel over de verlichting. Daardoor wordt de geringe inductie- of lekspanning verbruikt vóórdat de LED verlichting ermee in aanraking komt. De dimstabilisator lost de volgende problemen op:
- Het nagloeien van LED verlichting terwijl de schakelaar uit staat, oftewel de LED lamp brandt zwak;
- Onrustig flikkeren of knipperen van de LED lamp, vaak zonder duidelijk patroon;
- Onstabiel dimmen, waarbij het licht trilt of springt;
- Zoemen of brommen van elektronische transformatoren en dimmers (zonder aangesloten nuldraad).
Dankzij het compacte formaat past de dimstabilisator vrijwel altijd in een inbouwdoos. En voor alle duidelijkheid: de stabilisator verbruikt zelf geen stroom en draagt dus niet negatief bij aan je energierekening. Alleen de eventuele inductieve lekspanning wordt opgenomen.
Bekijk de LED dimstabilisator universeel
Zo plaats je de dimstabilisator
- Haal de stroom van de groep af in de meterkast. Zo werk je veilig aan de bedrading.
- Plaats de stabilisator zo dicht mogelijk bij de eerste lamp in de serie. Meestal is dat de lamp die het dichtst bij de dimmer of schakelaar zit. Dat hangt af van de bekabeling in het plafond.
- Sluit hem parallel aan op de kabel, zodat je de hele kabel meepakt en het maximale rendement haalt.
- Zet de groep weer aan en test. In de meeste gevallen is het nagloeien direct weg.
Blijft er toch nog wat lekspanning hangen? Dan is het raadzaam om een tweede dimstabilisator te plaatsen, want lekspanning kan hardnekkig zijn. Twijfel je tussen een dimstabilisator en een compensator? Lees dan LED lamp compensator of dimstabilisator.
Blijft het probleem? Kijk naar de lamp of de dimmer
Is het nagloeien na een dimstabilisator nog niet volledig weg, of blijft de lamp knipperen tijdens het dimmen? Dan zit het probleem meestal in de combinatie van lamp en dimmer. Kies dan voor dimbare LED lampen die getest zijn met de dimmer die je gebruikt, of stap over op een slimme dimmer. Losse onderdelen zoals lasklemmen, drivers en stabilisatoren vind je bij losse onderdelen.
Nieuwe verlichting of aan het verbouwen? Vraag een lichtplan aan
Loop je tegen nagloeien, flikkeren of dimproblemen aan omdat de verlichting in huis in de loop der jaren bij elkaar is gesprokkeld? Dan is het slim om het in één keer goed te doen. Onze lichtspecialisten maken kosteloos een plan met de juiste combinatie van spots, lampen en dimmers, inclusief de aantallen, lichtkleur en schakeling per ruimte, zodat dit soort problemen niet terugkomt.
Vraag gratis een lichtplan aan
Veelgestelde vragen over een LED lamp die zwak brandt
Is het gevaarlijk als mijn LED verlichting zwak blijft branden?
Nee. Nagloeien komt door lekspanning van doorgaans minder dan 1 watt en levert geen brand- of kortsluitgevaar op. Alleen bij een brandlucht, knetteren of een warme schakelaar moet je de groep uitschakelen en een installateur inschakelen.
Waarom brandt mijn LED lamp zwak bij het inschakelen?
Als de lamp bij het inschakelen eerst zwak brandt en pas daarna op vol vermogen komt, past de dimmer of driver niet goed bij de lamp. Een LED dimmer met een lage minimale belasting lost dit meestal op.
Mijn LED lamp gaat vanzelf aan en uit: wat is er aan de hand?
Dat wijst op een instabiele spanning: te weinig belasting op de dimmer, een te lange kabel of lekspanning. Een dimstabilisator maakt de spanning stabiel en haalt dit gedrag er in de meeste gevallen uit.
Helpt een tweepolige schakelaar tegen nagloeien?
Vaak wel, omdat je dan ook de nuldraad onderbreekt. Er moet dan wel een nuldraad bij de schakelaar aanwezig zijn. Bij lekspanning die door inductie in de kabel ontstaat, helpt een tweepolige schakelaar echter niet. Dan is een dimstabilisator de oplossing.
Werkt een dimstabilisator ook zonder dimmer?
Ja. De dimstabilisator werkt zowel op een gewone schakelaar als op een dimmer. Je plaatst hem parallel over de verlichting, zo dicht mogelijk bij de eerste lamp in de serie.
Wat is lekspanning precies?
Lekspanning is een kleine restspanning die in de installatie achterblijft, bijvoorbeeld door condensatoren in apparatuur of door inductie tussen fase- en nuldraad. Bij gloei- en halogeenlampen merkte je daar niets van; bij de lage wattages van LED is het genoeg om de lamp zwak te laten branden.
